Planningsrampen zoals bij de luchthaven Berlin Brandenburg kunnen in de toekomst worden voorkomen. Door Building Information Modeling (BIM) worden momenteel de planningsprocessen in de bouw revolutionair verbeterd.

Roltrappen, die een aantal tredes te kort zijn; stukken leiding die niet in elkaar passen; vergeten kabelkanalen; trapleuningen die in het niets uitkomen; een ontbrekende dataverbinding met de brandweer – dit is slechts een kleine greep uit de tekortkomingen bij de planning van de luchthaven Berlin Brandenburg (BER). In 2006 werd begonnen met de bouw van de luchthaven van de hoofdstad van Duitsland met het zeer optimistische doel deze in het daaropvolgende jaar te openen. Tien jaar en een half dozijn verschoven opleveringsdatums later is van een snelle opening nog altijd geen sprake. Behalve verkeerde politieke en personele besluiten en corruptie zijn ook tekortkomingen bij de planning de hoofdoorzaak van deze totale mislukking. Met BIM zou dat niet zijn gebeurd …

BER airport

… in ieder geval niet in deze omvang. Want met Building Information Modeling wordt een bouwwerk eerst als virtueel, driedimensioneel gebouw gemaakt en van alle relevante uitrustingskenmerken voorzien. Alle geïntegreerde elementen kunnen bijvoorbeeld voor conflictcontroles, simulaties en berekeningen van elkaar afhankelijk worden gemaakt. Uit dit centrale, vakgebiedoverkoepelende model worden alle technische tekeningen vrij van tegenstrijdigheden afgeleid. Voor de luchthaven BER zou dit een zegen zijn geweest. Helaas is Duitsland pas tamelijk laat op de BIM-trein gestapt en moet het nu maar zien dat het de aansluiting niet mist. In de VS, de Noordse landen en Groot-Brittannië is men veel verder gevorderd met BIM-ondersteund plannen. In de Amerikaanse bouwbranche is BIM al sinds het midden van de jaren 2000 wijdverbreid. Finland en Noorwegen hebben respectievelijk in 2007 en 2010 het gebruik van BIM verplicht gesteld voor publieke bouwprojecten. En ook in het Verenigd Koninkrijk wordt BIM nog dit jaar verplicht voor publieke bouwprojecten. Maar Duitsland volgt nu deze voorbeelden: Alexander Dobrindt, de Duitse minister voor Verkeer en digitale infrastructuur, heeft op 15 december 2015 de plannen van de bondsregering met als thema "Digitaal plannen, bouwen en exploiteren" voorgesteld. Bijgevolg moet na afloop van de actueel lopende pilotfase BIM in 2020 standaard worden. Goed zo! Want aan BIM valt niet te ontkomen: de digitalisering van planningsprocessen heeft ook grote voordelen voor de bouwbranche, namelijk grotere mate van foutloosheid en een projectverloop volgens schema en dus de zekerheid dat het budget niet wordt overschreden. BIM maakt niet alleen de planningsfase efficiënter, maar het kan ook een gebouw gedurende de volledige levenscyclus begeleiden. Het BIM-gegevensmodel is bij de exploitatie van gebouwen als het ware het 'logboek', waarin alle gebruikte onderdelen, hun fabrikanten en de betreffende onderhoudsintervallen zijn genoteerd. De informatiediepte en centrale beschikbaarheid van een goed bijgehouden Building Information Model vergt weliswaar meer tijd bij de voorbereidende planning – er moeten immers gegevenspakketten van de meest uiteenlopende vakgebieden worden verenigd – maar het BIM-planningsmodel bespaart uiteindelijk geld. Want hoe verder de bouw vordert, des te duurder en omslachtiger wordt het om fouten te corrigeren – zie BER. Het is dus niet de vraag of maar wanneer BIM in Duitsland en Europa volledig dekkend is ingevoerd. Kampmann stelt nu al talloze BIM-gegevens gratis beschikbaar aan planners en breidt het aanbod permanent uit. Kampmann gebruikt hiervoor MagiCloud, het platform van de Finse onderneming Progman Oy, bekend van de software MagiCAD, de toonaangevende TGA-planningssoftware.

Image: BER Airport © Denis Apel – CC BY-SA 3.0